Dịp Tết, nhiều người đỏ mặt khi uống rượu, bia và cho rằng chỉ là “không hợp”. Tuy nhiên, đây có thể là phản ứng dị ứng tiềm ẩn nguy hiểm.

Dịp Tết Nguyên đán cận kề, những buổi sum họp, tất niên khó tránh khỏi chén rượu, ly bia. Tuy nhiên, không ít người sau khi uống xuất hiện tình trạng nóng bừng mặt, đỏ mặt, mẩn ngứa, khó thở, thậm chí choáng váng.

Đỏ mặt là phản ứng thường gặp sau khi uống rượu bia. Ảnh minh hoạ

Vì sao uống rượu bia lại đỏ mặt, ngứa ngáy?

Theo tiến sĩ – bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, Phó giám đốc Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, đây không đơn thuần là biểu hiện “say rượu” mà có thể là phản ứng dị ứng tiềm ẩn nguy hiểm.

Nhiều người cho rằng cơ thể mình chỉ “không hợp” với rượu bia, song cơ chế gây phản ứng khá phức tạp. Khi vào cơ thể, cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde – chất có thể kích thích tế bào mast giải phóng histamine, gây ngứa, nổi mề đay, khó thở. Đồng thời, rượu bia còn ức chế quá trình phân hủy histamine từ thức ăn, khiến nồng độ chất này tăng cao, làm bùng phát mày đay hoặc cơn hen ở người có cơ địa dị ứng.

Ngoài cồn, các phụ gia, chất bảo quản như sulphite, phẩm màu, hay nguyên liệu như lúa mạch, men bia… cũng có thể trở thành dị nguyên ở người nhạy cảm. Đặc biệt, người châu Á dễ gặp phản ứng đỏ mặt, hồi hộp sau khi uống do đặc điểm chuyển hóa cồn khác biệt so với người phương Tây.

Khi “đỏ mặt” không chỉ là chuyện say rượu

Chuyên gia khuyến cáo, người từng xuất hiện các biểu hiện bất thường sau khi uống rượu bia nên thận trọng, hạn chế sử dụng và đi khám khi có dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở, tụt huyết áp hoặc ngất.

Bác sĩ Trường cho biết các phản ứng có thể xuất hiện gần như ngay sau khi uống, với mức độ từ nhẹ đến nặng. Thường gặp nhất là hội chứng nóng bừng với biểu hiện đỏ mặt, bốc hỏa, tim đập nhanh, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn. Một số người nổi mày đay, sẩn ngứa, thậm chí phù Quincke khiến môi, mi mắt, mặt sưng to. Ở đường hô hấp, rượu bia có thể gây khó thở, co thắt phế quản hoặc khởi phát cơn hen cấp.

Nguy hiểm nhất là sốc phản vệ – tình trạng cấp cứu tối khẩn, biểu hiện tụt huyết áp, khó thở dữ dội, có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

Theo chuyên gia, rượu bia không chỉ gây phản ứng tức thì mà còn để lại hệ lụy lâu dài. Người mắc hen phế quản, viêm mũi dị ứng, mày đay mạn tính có thể tái phát hoặc nặng hơn sau khi uống.

Việc sử dụng rượu thường xuyên còn làm tăng nồng độ IgE trong máu, khiến cơ thể dễ nhạy cảm hơn với bụi nhà, phấn hoa, thực phẩm. Với phụ nữ mang thai, uống rượu bia trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ dị ứng ở trẻ do ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.

Để hạn chế rủi ro trong dịp lễ Tết, bác sĩ khuyến cáo người dân nên lắng nghe cơ thể, đặc biệt nếu từng nổi mẩn, khó thở sau khi uống thì cần thận trọng hoặc tránh sử dụng. Không nên chủ quan với các biểu hiện như đỏ mặt, ngứa, nóng bừng vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo phản ứng nặng hơn ở những lần sau.

Nguy cơ dị ứng cũng tăng theo lượng rượu bia tiêu thụ, do đó cần kiểm soát số lượng. Khi xuất hiện sưng mặt, môi, lưỡi hoặc khó thở, người bệnh phải được đưa đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu.