Nhằm triển khai sâu rộng, với mục tiêu chính là nâng cao nhận thức, tăng cường lãnh đạo,… Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP HCM đã xây dựng kế hoạch quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 3-10-2025 của Ban Bí thư về việc thực hiện bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân trong giai đoạn mới.

Nền tảng bảo đảm an sinh xã hội

Mỗi tháng một lần, bà Cao Thị Hoa (67 tuổi; ở phường Vườn Lài, TP HCM) đến Bệnh viện Nhân dân 115 (TP HCM) khám bệnh, lấy thuốc BHYT. Bà đã lớn tuổi, bị cao huyết áp, đái tháo đường, đau nhức xương khớp… nên phải đi khám, lấy thuốc đều đặn. “Nhờ có BHYT, tôi khám và lấy thuốc hằng tháng không phải tốn tiền” – bà Hoa nói và khẳng định tham gia BHYT lợi trăm bề.

BS.CKII Nguyễn Nguyệt Cầu – Phó trưởng Phòng Quản lý Văn hóa Xã hội phường Tân Định, TP HCM – cho biết phạm vi quyền lợi được hưởng chính là “điểm nghẽn” khiến một số người dân không mặn mà với BHYT, dù tỉ lệ bao phủ toàn quốc đã đạt khoảng 95,2% dân số – tính đến giữa năm 2025. Nhiều người vẫn nghĩ BHYT chi trả ít, thủ tục còn phức tạp hoặc thuốc trong danh mục chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu điều trị. Thực tế, đây là những hiểu lầm cần được tháo gỡ. Hiện nay, phạm vi hưởng BHYT đã được mở rộng đáng kể, bao gồm hầu hết các dịch vụ y tế cơ bản và nhiều kỹ thuật chuyên sâu như phẫu thuật nội soi, xạ trị, lọc máu, phẫu thuật tim, điều trị ung thư hay quản lý bệnh mạn tính.

Người có thẻ BHYT được quỹ chi trả từ 80% đến 100% chi phí khám chữa bệnh tùy theo nhóm đối tượng, đồng thời được quyền khám chữa bệnh trên toàn quốc mà không còn giới hạn nơi đăng ký ban đầu nhờ chính sách thông tuyến. Rào cản lớn nhất hiện nay không còn nằm ở chính sách mà ở khoảng cách thông tin và niềm tin. “Khi người dân hiểu rằng BHYT không chỉ giúp họ giảm gánh nặng tài chính khi ốm đau mà còn là nền tảng bảo đảm an sinh xã hội thì mỗi tấm thẻ BHYT sẽ thực sự trở thành “lá chắn” bảo vệ sức khỏe cho từng gia đình và cho cả cộng đồng” – BS Nguyệt Cầu nhấn mạnh.

Các bệnh viện đã sẵn sàng

Theo TS-BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, việc BHYT “phủ sóng” toàn dân là điều vô cùng tốt. Để chuẩn bị cho việc khám BHYT toàn dân và đáp ứng nhu cầu khám BHYT tăng, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM sẽ đặt cơ sở 3 tại Bệnh viện Bà Rịa cũ. “Việc xây dựng thêm một cơ sở của bệnh viện tại Bà Rịa là rất cần thiết, phục vụ người dân các tỉnh lân cận. Đây cũng là giải pháp quan trọng giúp giảm tải cho cơ sở 1 và cơ sở 2 của bệnh viện hiện nay và chuẩn bị cho việc BHYT triển khai sâu rộng” – BS Tuấn nhấn mạnh.

BS.CKII Hà Thị Hồng Linh, Phó Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền TP HCM, cho biết trước đây đơn vị được phân hạng là bệnh viện tuyến chuyên sâu nên không nằm trong danh sách đăng ký BHYT ban đầu. Người dân muốn khám chữa bệnh tại đây buộc phải xin giấy chuyển từ tuyến dưới, cụ thể là từ trạm y tế phường hoặc bệnh viện quận/huyện trước đây. Khám nội trú trước đây không yêu cầu giấy chuyển viện nhưng lượng bệnh nhân ngoại trú rất lớn dẫn đến tình trạng quá tải và vướng mắc về thủ tục. Vì vậy, ban giám đốc bệnh viện đã đề xuất và được chấp thuận cho phép đăng ký BHYT ban đầu. Từ ngày 1-6, bệnh viện được cấp 1.000 thẻ BHYT ban đầu, ưu tiên cho bệnh nhân mắc bệnh mạn tính, người trên 75 tuổi và các đối tượng chính sách.

Theo BS Linh, để chuẩn bị cho việc bệnh nhân khám BHYT tăng, ngày 5-8, Bệnh viện Y học cổ truyền TP HCM đã cải tạo, nâng cấp khối nhà N1 và N2. Dự án bao gồm xây mới khối nhà N1 với quy mô 11 tầng nổi và 1 tầng hầm, diện tích sử dụng 598,4 m2 với tổng mức đầu tư 238 tỉ đồng. Song song đó, bệnh viện được giao Bệnh viện Y học cổ truyền Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) để hỗ trợ toàn diện và chuẩn bị đón tiếp bệnh nhân BHYT tốt hơn.

TS-BS Trương Thị Ngọc Lan, Phó Viện trưởng Viện Y Dược học dân tộc TP HCM, nhìn nhận việc BHYT bao phủ toàn dân góp phần giảm gánh nặng bệnh tật cho người dân và chăm sóc sức khỏe tốt hơn, bảo đảm dân số khỏe mạnh. “Để chuẩn bị việc này, ngoài thường xuyên đào tạo, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe toàn dân (dưỡng sinh, yoga, chế độ ăn…), dự kiến cuối năm 2025, Viện Y Dược học dân tộc TP HCM sẽ khởi công xây dựng tòa nhà mới dành cho Khoa Hồi sức tích cực và trẻ bại não với 300 giường bệnh. Việc này nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, góp phần chăm sóc sức khỏe người dân tốt hơn” – bà Lan nhấn mạnh. 

Tăng cường tích hợp các dịch vụ y tế

BHYT không chỉ là chính sách hỗ trợ tài chính mà còn là trụ cột của hệ thống an sinh xã hội trong chiến lược giảm nghèo đa chiều. Thời gian qua, thủ tục hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm đã được đơn giản hóa đáng kể. Việc ứng dụng công nghệ như thẻ BHYT điện tử, định danh bằng căn cước công dân gắn chip đã giúp người dân giảm bớt giấy tờ và thuận tiện hơn trong việc sử dụng dịch vụ y tế.

Chính sách BHYT hiện nay mang lại nhiều quyền lợi cho người tham gia: Trẻ em dưới 6 tuổi được cấp thẻ miễn phí; Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí cho hộ nghèo, cận nghèo, học sinh, sinh viên… Việc mở rộng quyền lợi hưởng BHYT cũng giúp người dân tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ kỹ thuật y tế tiên tiến. Tuy vậy, chính sách này vẫn còn những thách thức, như chênh lệch vùng miền, nguồn lực y tế chưa đồng đều và việc một số nhóm dân cư chưa được bao phủ đầy đủ. Đến hết tháng 10-2025, số người tham gia BHYT đạt khoảng 94,84 triệu người, tăng 0,96% so với cùng kỳ năm 2024. Hiện hơn 95% dân số Việt Nam có thẻ BHYT, song vẫn còn hàng triệu người chưa tham gia, chủ yếu là lao động tự do, buôn bán nhỏ hoặc di cư ngắn hạn. Cần đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về lợi ích và trách nhiệm tham gia BHYT, thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng, mạng xã hội cũng như các chương trình giáo dục cộng đồng.

Ông Dương Tuấn Đức, Trưởng Ban Thực hiện chính sách BHYT (BHXH Việt Nam), cho rằng để bao phủ BHYT toàn dân, điều quan trọng là phải giúp người dân hiểu rõ lợi ích của việc tham gia BHYT. Cần có quy định bắt buộc 100% học sinh, sinh viên tham gia BHYT, đồng thời có cơ chế hỗ trợ tài chính từ ngân sách và các nguồn khác để giúp người khó khăn đóng phí.

Hiện Bộ Y tế cùng các bộ, ngành liên quan đang xây dựng kế hoạch nhằm đạt mục tiêu bao phủ BHYT 100% dân số. Kế hoạch này bao gồm các giải pháp chính sách và cơ chế tài chính, trong đó có việc điều chỉnh mức phí bảo hiểm để phù hợp với quyền lợi của người tham gia, đồng thời bảo đảm khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu. Ông Đức nhấn mạnh cần tăng cường tích hợp các dịch vụ y tế để cung cấp chăm sóc sức khỏe hiệu quả và hợp lý hơn cho người dân. Thay vì tự chữa trị, người dân nên được khuyến khích sử dụng các dịch vụ y tế chuyên nghiệp nhằm tối ưu hóa nguồn lực hiện có. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh mức phí bảo hiểm cũng cần được cân nhắc để bảo đảm quyền lợi người tham gia, bao gồm khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh sớm.

Quang Hùng Studio

Đến nay, 100% hộ nghèo trên cả nước đã được cấp thẻ BHYT miễn phí. Cùng với đó, Nhà nước hỗ trợ 70% mức đóng cho hộ cận nghèo; nhiều địa phương còn huy động thêm nguồn lực từ ngân sách và các nhà hảo tâm để hỗ trợ phần còn lại, giúp người dân tham gia BHYT với mức hỗ trợ 100%. Đại diện BHXH Việt Nam cho rằng mỗi tấm thẻ BHYT không chỉ là “giấy thông hành” giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế mà còn là “lá chắn” bảo vệ họ trước rủi ro bệnh tật, chi phí y tế – một công cụ hữu hiệu trong công tác giảm nghèo bền vững.

N.Dung