Fortnite không phải game “bất tử”, nhà phân tích nói Epic đang sụp đổ dần

Fortnite từng được xem là tựa game bất tử, một hiện tượng văn hóa có thể tồn tại mãi mãi. Thế nhưng sau đợt sa thải hơn 1.000 nhân viên của Epic Games do lượng người chơi giảm sút, niềm tin đó đang lung lay.

Nhà phân tích Joost van Dreunen, đồng sáng lập một trong những công ty phân tích hàng đầu ngành game trước khi bán lại cho Nielsen, hiện là tác giả của bản tin SuperJoost Playlist, mới đây đã đưa ra nhận định thẳng thắn: Epic Games đang trong giai đoạn sụp đổ. Và nguyên nhân không chỉ đến từ một phía.

Luận điểm cốt lõi của ông là các tựa game được quảng bá là “chơi mãi mãi” thực ra không thể tồn tại mãi. Ông lấy Roblox làm ví dụ đối lập, nền tảng này có lợi thế khi để chính người dùng tạo ra nội dung và văn hóa, với hàng triệu người chơi trẻ mang những gì họ trải nghiệm trong game vào đời thực. Song ngay cả Roblox cũng chưa có lãi và dễ tổn thương nếu không tìm được hướng sinh lời bền vững.

Van Dreunen chỉ ra ba vấn đề chính dẫn đến sự suy giảm của Epic. Đầu tiên là sức mạnh ngày càng lớn của các nền tảng phân phối. Từ năm 2015 đến 2025, lợi nhuận của các nền tảng như Apple và Google tăng tới 191%, trong khi các nhà phát hành game chỉ tăng 98% trong cùng giai đoạn. Đây chính xác là điều Epic đã kiện Apple và Google, các vụ kiện tốn kém, kết quả không hoàn toàn thắng, và trong thời gian đó Fortnite bị gỡ khỏi các nền tảng di động lớn, đồng nghĩa với hàng triệu đô doanh thu bốc hơi.

Vấn đề thứ hai là chi phí vận hành tại thị trường Mỹ tăng cao. Đây không phải khó khăn riêng của Epic, toàn ngành đang đối mặt. Khảo sát của công ty phân tích Circana tại Summer Game Fest 2025 cho thấy 69% người Mỹ lo ngại thuế quan sẽ đẩy giá hàng hóa lên cao, và 30% trong số đó cho biết sẽ cắt giảm chi tiêu cho game và giải trí. Đến năm 2025, Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York xác nhận người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ gánh gần 90% chi phí phát sinh từ thuế quan. Cộng thêm việc giá máy chơi game Xbox, PlayStation và theo các báo cáo gần đây là cả Nintendo tại Mỹ đều tăng, doanh thu toàn ngành gần như chắc chắn sẽ giảm.

Yếu tố thứ ba là sự dịch chuyển trọng tâm của ngành game ra khỏi nước Mỹ. Trong khi thị trường Mỹ hứng chịu phần lớn làn sóng sa thải những năm gần đây, một thế hệ công ty mới ở châu Âu và châu Á lại đang nhận được nhiều đầu tư hơn. Một phần lý do, theo van Dreunen, là các công ty này đón nhận công nghệ AI tạo sinh tích cực hơn các công ty phương Tây, dù cuộc tranh luận về vai trò thực sự của AI trong quy trình phát triển game vẫn chưa ngã ngũ, khi không ít lập trình viên cho rằng AI không có chỗ đứng trong lĩnh vực này.

Van Dreunen là nhà phân tích có uy tín, từng chứng kiến ngành game trải qua nhiều biến đổi lớn. Nhận định của ông khó có thể bác bỏ khi nhìn vào thực trạng hiện tại của Epic Games và Fortnite. “Các đế chế không sụp đổ trong một sớm một chiều”, ông viết. “Chúng rỗng ruột dần, chậm rãi, cho đến một ngày những bức tường đổ xuống và mọi người đều tỏ ra ngạc nhiên. Chúng ta đang ở đâu đó giữa quá trình đó.”