Vườn hoa 8 năm bỏ hoang: Phản cảm tượng Đại thi hào Nguyễn Du giữa mộ phần, cỏ dại
Dự án vườn hoa Nguyễn Du tại xã Thường Tín từng được kỳ vọng trở thành điểm nhấn văn hóa, cảnh quan của địa phương, nơi người dân có thể dạo chơi, sinh hoạt cộng đồng, đồng thời tôn vinh giá trị của Nguyễn Du. Thế nhưng, trái với kỳ vọng ban đầu, sau 8 năm triển khai, công trình vẫn trong tình trạng dang dở, nhiều hạng mục bị bỏ hoang, xuống cấp, gây lãng phí tài nguyên đất đai và bức xúc trong dư luận.
Theo tìm hiểu, năm 2018, UBND huyện Thường Tín (cũ) phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Vườn hoa Nguyễn Du (giai đoạn 1) với quy mô gần 12.000 m². Công trình được định hướng trở thành điểm nhấn cảnh quan của khu vực trung tâm, đồng thời là không gian công cộng phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí, sinh hoạt văn hóa của người dân.
Theo thiết kế, dự án bao gồm nhiều hạng mục như đường dạo bộ, đài phun nước, bồn hoa, thảm cỏ, cây xanh, hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng và khuôn viên cảnh quan…
Đặc biệt, việc xây dựng tượng Đại thi hào Nguyễn Du được xem là linh hồn của công trình, là biểu tượng văn hóa gắn với tinh thần văn học và giá trị nhân văn.Với vị trí nằm gần trung tâm hành chính, khu dân cư đông đúc, vườn hoa được kỳ vọng không chỉ là “lá phổi xanh” mà còn là nơi tổ chức các hoạt động cộng đồng như đọc sách, sinh hoạt văn hóa, giao lưu nghệ thuật, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân địa phương.
Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, những kỳ vọng ban đầu dần nhường chỗ cho thực tế đáng thất vọng. Ghi nhận tại hiện trường cho thấy một bức tranh nhếch nhác, thiếu sức sống, cỏ dại mọc um tùm, phủ kín nhiều khu vực cùng các khối bê tông nằm trơ trọi giữa không gian hoang vắng. Và điều đáng nói, khuôn viên nghĩa trang nằm sát tượng Đại thi hào Nguyễn Du mà chưa được ngăn cách.
Một trong những điểm gây chú ý nhất tại dự án là sự tồn tại của nhiều ngôi mộ trong khuôn viên nằm cạnh các công trình xây dựng dang dở.
Nhiều hạng mục như cầu kiều, đường dạo, kè đá… được xây dựng dang dở rồi bỏ không, xuống cấp theo thời gian. Gạch lát bong tróc, kết cấu công trình bị ảnh hưởng bởi mưa nắng kéo dài. Không gian đáng lẽ phải là nơi người dân thư giãn, sinh hoạt cộng đồng nay lại trở thành khu đất hoang, ít người lui tới.
Sau nhiều năm dự án bị bỏ hoang, những khoảng đất trống trong khuôn viên được người dân địa phương tận dụng trồng rau xanh.
Nguyên nhân chính khiến dự án đình trệ kéo dài là do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Khu đất thực hiện dự án có liên quan đến đất nông nghiệp của người dân cho nên việc thu hồi, bồi thường, hỗ trợ gặp nhiều khó khăn. Đến nay, chính quyền và người dân vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về phương án đền bù, dẫn đến dự án không thể tiếp tục triển khai…
… Không chỉ dừng lại ở câu chuyện chậm tiến độ, điều khiến nhiều người dân băn khoăn là việc dự án được triển khai khi chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng. Việc thi công “xen kẽ”, làm trước một số hạng mục trong khi các phần diện tích quan trọng chưa được bàn giao đã khiến tổng thể công trình rơi vào tình trạng dở dang, thiếu đồng bộ.
Bày tỏ ý kiến với phóng viên, ông Nguyễn Nam Bắc (thôn Trần Phú, xã Thường Tín) cho rằng việc triển khai dự án khi chưa có mặt bằng hoàn chỉnh là điều bất hợp lý. Theo ông, việc đặt tượng Đại thi hào Nguyễn Du trong khu vực gần nghĩa trang là chưa phù hợp về cả yếu tố văn hóa lẫn cảnh quan.
“Dự án triển khai đã ngót nghét 8 năm nhưng đến nay vẫn bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, rất lãng phí. Đất đai bỏ không, tiền đầu tư của Nhà nước cũng không phát huy hiệu quả. Người dân chúng tôi cho rằng đã làm thì phải làm đến nơi đến chốn, còn không thì cần có phương án xử lý rõ ràng”, ông Bắc nói.
Nhiều người dân khác cũng chung quan điểm, cho rằng việc vội vàng triển khai dự án khi chưa hoàn tất các điều kiện cần thiết đã dẫn đến hệ lụy kéo dài. Một công trình được kỳ vọng mang tính biểu tượng văn hóa, tạo không gian xanh cho cộng đồng, lại trở thành khu đất hoang, gây mất mỹ quan và lãng phí nguồn lực.
Từ câu chuyện của dự án vườn hoa Nguyễn Du, xã Thường Tín, TP Hà Nội đang đặt ra nhiều vấn đề cần nhìn nhận nghiêm túc đó là, từ công tác chuẩn bị đầu tư, đánh giá hiện trạng đất đai, đến việc triển khai thi công khi chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng. Đây là bài học không mới, nhưng vẫn lặp lại ở nhiều dự án, dẫn đến tình trạng “đầu voi đuôi chuột”, gây hệ lụy kéo dài.
Một công trình mang tên Đại thi hào Nguyễn Du lẽ ra phải là không gian văn hóa giàu giá trị, nơi kết nối cộng đồng và lan tỏa tinh thần văn học. Thế nhưng, thực tế tại xã Thường Tín hiện nay lại là hình ảnh trái ngược: dang dở, hoang hóa và đầy tiếc nuối. Nếu không sớm có giải pháp tháo gỡ, dự án này sẽ tiếp tục trở thành một ví dụ điển hình cho sự lãng phí nguồn lực và những bất cập trong quản lý đầu tư công.
